ارتودنسی دندان چیست؟
آیا میدانستید بیش از نصف مردم دنیا – یعنی حدود ۵۶٪ – با ناهماهنگی دندان و فک (مالاکلوژن) زندگی میکنند؟ مشکلی که خیلیها فکر میکنند فقط «زیبایی لبخند» را تحتتأثیر قرار میدهد، اما در واقع روی جویدن، سلامت دهان، هضم غذا و حتی فرم چهره اثر میگذارد.
"خلاصه مطلب را به صورت صوتی گوش دهید"
پزشک تاییدکننده: دکتر علیرضا خدیویهمین آمار نشان میدهد که ارتودنسی فقط یک کار زیبایی نیست؛ یک درمان جدی و تخصصی است که میتواند شیوه لبخند زدن و عملکرد دهان را کاملاً تغییر دهد.
اگر شما هم حدس میزنید شاید دندانهایتان نیاز به این درمان داشته باشند یا فقط میخواهید بدانید ارتودنسی دقیقاً چه میکند، چه روشهایی دارد، برای چه افرادی ضروری است و هزینهاش چطور محاسبه میشود، جای درستی هستید.
در ادامه این راهنمای 0 تا 100، همه چیز را درباره ارتودنسی به زبانی ساده، کاربردی و همراه با تصاویر قبل و بعد و ویدئوی آموزشی بررسی میکنیم تا قبل از هر تصمیمی، یک تصویر واقعی و کامل از این درمان داشته باشید.
ارتودنسی چیست؟
ارتودنسی دندان (Orthodontics) یکی از تخصصهای مهم و کاربردی دندانپزشکی است که به اصلاح ناهماهنگیهای فکی و مشکلات جفتنشدن دندانها میپردازد؛ مشکلاتی که در علم دندانپزشکی به آنها مالاکلوژن (Malocclusion) گفته میشود. هر فرد بسته به شرایط فک و دندانهای خود نیاز به روش درمانی متفاوتی دارد و تشخیص دقیق آن تنها توسط متخصص ارتودنسی انجام میشود.
“Orthodontics and dentofacial orthopedics is the dental specialty that focuses on the diagnosis, prevention, and correction of misaligned teeth and jaws, as well as facial growth patterns. Orthodontists use specialized tools, such as braces and clear aligners, to apply gentle pressure to teeth, gradually moving them into their correct positions. The goal of orthodontic treatment is not only to create a beautiful smile but also to improve oral health by ensuring proper bite function and making teeth easier to clean.”
ترجمه فارسی:
«ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت، شاخهای تخصصی از دندانپزشکی است که بر تشخیص، پیشگیری و اصلاح دندانها و فکهای نامرتب و همچنین الگوهای رشد صورت تمرکز دارد. متخصصان ارتودنسی از ابزارهای تخصصی مانند بریسها (سیمکشی) و ترازکنندههای شفاف استفاده میکنند تا فشار ملایمی به دندانها وارد کرده و آنها را به تدریج به جایگاه صحیح خود منتقل کنند. هدف از درمان ارتودنسی تنها ایجاد یک لبخند زیبا نیست، بلکه بهبود سلامت دهان و دندان از طریق تضمین عملکرد صحیح جویدن و تسهیل تمیز کردن دندانهاست.»
منبع:
American Association of Orthodontists (AAO)
اگر میخواهید بدانید ارتودنسی دقیقاً چگونه کار میکند، چه انواعی دارد، چه افرادی به آن نیاز دارند و هزینه سیم کشی دندان چگونه محاسبه میشود، در ادامه با ما همراه باشید؛
قرار است ارتودنسی را ساده، واقعی و کامل بشناسید.
آیا ارتودنسی درد دارد؟
احساس ناراحتی و درد خفیف در طول درمان ارتودنسی، بهخصوص پس از جلسات تنظیم، کاملا طبیعی است، ولی درد شدید نیست و بهراحتی مدیریت میشود. این حس معمولا ناشی از فشار جدیدی است که برای حرکت دادن دندانها به سیمها و بریسها وارد میشود و بیشتر شبیه به یک فشار یا حساسیت است تا درد تیز.
ناراحتی ایجادشده معمولا طی چند روز پس از تنظیم برطرف میشود. بیماران میتوانند با مصرف مسکنهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن و همچنین شستوشوی دهان با آب نمک ولرم، حساسیت موقتی را بهخوبی مدیریت کنند.
توضیحات دکتر قریشی درباره ارتودنسی
در ویدیو زیر، میتوانید توضیحات دکتر قریشی، یکی از متخصصین ارتودنسی کلینیک تخصصی ایدهآل پیرامون مفهوم ارتودنسی را مشاهده کنید:
همه چیز درباره ارتودنسی دندان
ارتودنسی یکی از رایجترین روشهای درمانی در دندانپزشکی است که به صافکردن دندانها، اصلاح ناهنجاریهای فکی و بهبود عملکرد دهان کمک میکند. در این اینفوگرافی، با نگاهی سریع و جامع، میتوانید با انواع ارتودنسی، مدت زمان درمان، هزینهها، رنگ براکتها، زمانبندی ویزیتها و نکات بهداشتی آشنا شوید.
عکس قبل و بعد از ارتودنسی دندان
وقتی به عکس قبل و بعد از ارتودنسی مراجعهکنندگان ما نگاه میکنید، تغییرات شگفتانگیزی را میبینید؛ از دندانهای نامرتب و لبخند کماعتماد، تا ردیفی مرتب و لبخندی پر از اعتمادبهنفس. ما در کلینیک با بهرهگیری از جدیدترین روشهای ارتودنسی، این تحول زیبا را برای شما هم ممکن میکنیم. اگر شما هم دوست دارید لبخند بعد از ارتودنسیتان، مثل نمونههای موفق ما، بدرخشد؛ همین حالا برای مشاوره اقدام کنید.
چه دندانهایی نیاز به ارتودنسی دارند؟
همه ما لبخندی زیبا را تحسین میکنیم، اما گاهی دندانها به دلایل ژنتیکی یا عادات نادرست، در جای درست خود قرار نمیگیرند. دندانهایی که کج، رویهمافتاده، فاصلهدار یا جلوآمدهاند، همچنین فکهایی که هماهنگی لازم را ندارند، از جمله مواردی هستند که نیاز به ارتودنسی دارند. اگر بستن صحیح دهان برایتان دشوار است، دندانهایتان بهدرستی روی هم قرار نمیگیرند، یا در جویدن و صحبتکردن با مشکل مواجه هستید، احتمالاً شما یکی از کاندیداهای مناسب برای درمان ارتودنسی هستید. ارتودنسی نهتنها ظاهر لبخند را اصلاح میکند، بلکه از بروز مشکلات بلندمدت در سلامت دهان نیز جلوگیری مینماید.
عکس دندان هایی که نیاز به ارتودنسی دارند
کاربردهای ارتودنسی دندان
کاربرد اصلی درمان ارتودنسی دندان، تشخیص، پیشگیری و اصلاح ناهنجاریهای فک و دندان (مالاکلوژن) برای بهبود سلامت کلی دهان و عملکرد سیستم جونده است. ارتودنسی به رفع طیف گستردهای از مشکلات کمک میکند که مهمترین آنها عبارتاند از:
- اصلاح شلوغی و بههمفشردگی دندانها (Crowding): زمانی که فضای کافی در فک برای همه دندانها وجود ندارد، ارتودنسی با ایجاد فضا و مرتب کردن، بهداشت و تمیز کردن دندانها را آسانتر میکند.
- بستن فواصل بین دندانی (Spacing): رفع فواصل اضافی بین دندانها که هم بر زیبایی اثرگذار است و هم سلامت لثهها را بهبود میبخشد.
- اصلاح روابط نادرست فکی (Bite Issues):
- اوربایت (Overbite): همپوشانی عمودی بیشازحد دندانهای جلویی فک بالا روی دندانهای پایین.
- آندربایت (Underbite): جلو بودن دندانهای فک پایین نسبت به دندانهای فک بالا.
- کراسبایت (Crossbite): قرارگیری معکوس یک یا چند دندان فک بالا در پشت دندانهای فک پایین هنگام بسته شدن دهان.
- اپنبایت (Openbite): وجود فاصله عمودی و عدم تماس دندانهای جلو یا عقب دو فک هنگام بسته بودن دهان.
- بهبود عملکرد جویدن و گفتار: مرتب بودن دندانها و رابطه صحیح فکها، مستقیماً بر نحوه جویدن غذا و همچنین ادای صحیح برخی کلمات تأثیر میگذارد.
- تامین سلامت لثه و استخوان: دندانهای نامرتب فشار نامتوازنی به استخوان فک وارد میکنند و تمیز کردن لثهها را دشوار میسازند. ارتودنسی با توزیع صحیح نیروها و تسهیل بهداشت، به سلامت بلندمدت لثه و استخوان کمک میکند.
- کاهش سایش غیرطبیعی دندانها: ناهنجاریهای فکی باعث سایش نامطلوب برخی سطوح دندانی میشود. ارتودنسی با اصلاح رابطه دندانها، سایش را به حداقل میرساند.
- کاهش دردهای مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ): در برخی موارد، ناهماهنگی فکها منجر به بروز درد در مفصل فک میشود که درمان ارتودنسی به کاهش یا رفع علائم کمک میکند.
ارتودنسی دندان برای چه کسانی مناسب است؟
متخصصین ارتودنسی، برای برطرف کردن طیف وسیعی از مشکلات بیماران و مراجعه کنندگان از ارتودنسی دندان استفاده میکنند. از جمله:
- از بین بردن فاصله بین دندانها
- تراز کردن قسمت فوقانی و تیپ دندانها
- صاف کردن مشکل کج درآمدن دندان دائمی
- بهبود گفتار یا توانایی جویدن
- بهبود سلامت طولانیمدت لثه ها و دندانها
- جلوگیری از ساییدگی بیش از حد و طولانی مدت یا آسیبدیدگی دندانها
- درمان مشکلات مربوط به بایت یا روی هم قرار گرفتن دندانها
- درمان و رفع مشکلات مربوط به تراز نبودن فک بالا و پایین
روشهای درمانی به کار گرفته شده توسط متخصص میتواند ظاهر دندانها را بهبود ببخشد و سلامتی آنها را تضمین کند. متخصص ارتودنسی برای دستیابی به اهداف مد نظرش، از انواع روش ها و ابزار مختلف ارتودنسی دندان استفاده میکند که در قسمت های بعد با آن ها آشنا می شوید.
ارتودنسی چه مشکلاتی را درمان میکند؟
تمام افرادی که دارای نامنظمی و عدم هماهنگی دندانها و فک و یا اصطلاحا مال اکلوژن هستند، به درمان های ارتودنسی دندان نیاز دارند. اگر فک و دندانها به درستی رشد نکنند و در موقعیت نرمال و طبیعی قرار نگیرند، شرایطی به نام مال اکلوژن را ایجاد میکنند. در مال اکلوژن دندان ها کج میشوند و موقعیت نامناسبی به دست می آورند.
مشکلاتی که با ارتودنسی درمان میشوند:
- بیرون زدگی دندان ها و یا اورجت دندان های جلویی (Protruding front teeth)
- نامرتب بودن دندان ها و به هم ریختگی یا کراودینگ (Crowding)
- وجود دندان نهفته (Impacted teeth)
- عدم تقارن دندان ها (Asymmetrical teeth)
- دیپ بایت یا جلو زدگی دندان های فک بالایی (Deep bite)
- ریورس بایت (Reverse bite)
- نیش باز یا اپن بایت (Open bite)
- آندر بایت (Underbite)
- کراس بایت (Crossbite)
- وجود فاصله بین دندان ها (Spacing)
ویدیو زیر نتیجه تشخیص درست و انتخاب یک روش درمان ارتودنسی مناسب توسط بهترین متخصص ارتودنسی در کلینیک ایدهآل است:
دریافت نوبت
"(اجباری)" indicates required fields
انواع ارتودنسی دندان
ارتودنسی دندان انواع مختلفی دارد که میتواند شامل چند تقسیم بندی مختلف شود، اما برای درک بهتر، ما در اینجا بر اساس نوع ابزار و عملکرد، آنها را تقسیم بندی میکنیم که به طور کلی انواع ارتودنسی دندان به 2 دسته تقسیم میشود:
- ثابت
- متحرک
1- انواع ارتودنسی ثابت
در این نوع درمان ارتودنسی، برای یک مدت طولانی از تجهیزات خاصی به صورت ثابت، برای تراز کردن دندان ها استفاده می شود. در تمام طول مدت درمان این ابزار باید در دهان قرار داشته باشند و به هیچ عنوان خارج نشوند (مگر تحت نظر و توسط دندانپزشک).
این روش معمولا برای افرادی استفاده میشود که وضعیت دندانی پیچیدهای دارند و بیمار باید ماهی یکبار به متخصص مراجعه کند تا بر اساس روند بهبود، پلاکها تنظیم و فیکس شوند.
- ارتودنسی با بریس فلزی: یکی از رایج ترین انواع ارتودنسی ثابت است.
- ارتودنسی سرامیکی: که در آن از بریس هایی از جنس سرامیک استفاده میشود.
- لینگوال یا پشت دندانی: در این روش، سیم و براکت در پشت دندان نصب میشوند و قابل دیدن نیستند، اما از این روش درمان برای مشکلات ساده تر استفاده میشود.
- ارتودنسی دیمون: در ارتودنسی دیمون از براکتهایی استفاده میشود که قابلیت باز و بسته شدن دارند.
2- انواع ارتودنسی متحرک
در این شیوه درمانی، از ابزار ارتودنسی استفاده میشود که لزومی ندارد برای یک مدت طولانی و تا پایان درمان آن ها را در دهان قرار داد. این ابزار معمولا در طول شبانه روز نزدیک 22 ساعت باید در دهان قرار بگیرند.
در روش ارتودنسی متحرک یک قالب از دندان های فک بالا و پایین گرفته و در نهایت یک پلاک برای دندان ها آماده میشود که شما میتوانید آن را هر زمان که احساس ناراحتی کردید از دهان خود خارج کنید. این نوع ارتودنسی دندان هم، انواع مختلفی دارد:
4 نوع ابزار وجود دارد که در دسته ی ارتودنسی متحرک قرار می گیرد:
- ارتودنسی نامرئی: الاینر شفاف به دلیل بی رنگ بودن کل پلاک، یکی از پرطرفدارترین انواع ارتودنسی متحرک است.
- متحرک اسپرینگ زد: برای جلو کشیدن دندان هایی که به عقب رفته اند استفاده میشود.
- بریس های هاولی: برای به عقب کشیدن دندان های فک بالایی که بیش از حد جلو باشند.
- ریتینر: نگهدارنده ارتودنسی که پس از پایان درمان برای تثبیت موقعیت جدید دندان ها استفاده می شود.
معرفی همه اجزای ارتودنسی
درمان ارتودنسی ثابت، یک سیستم پیچیده از اجزای کوچکی است که همگی با هم کار میکنند تا فشار دقیق و کنترلشدهای را برای حرکت دادن دندانها اعمال کنند. اجزای سیستم شامل براکتها، سیم، کشها، بندها و گاهی ابزارهای کمکی دیگر هستند که در ادامه به تفصیل معرفی میشوند.
کش ارتودنسی چیست؟
کش ارتودنسی (Elastics) حلقههای لاستیکی کوچکی هستند که بیمار طبق دستور پزشک، آنها را بین قلابهای مشخصی روی براکتهای فک بالا و پایین قرار میدهد. وظیفه اصلی کشهای ارتودنسی، اعمال نیروی جهتدار برای اصلاح رابطه بین دو فک است؛ کاری که سیمها و براکتها بهتنهایی قادر به انجامش نیستند.
برای مثال: اگر فک پایین بیمار کمی عقبتر از حالت مطلوب باشد، ممکن است ارتودنتیست از بیمار بخواهد کشها را از دندان نیش فک بالا به دندان آسیاب فک پایین متصل کند. استفاده منظم از کشها به مرور زمان به جلو آمدن فک پایین و اصلاح «اورجت» (فاصله افقی دندانهای بالا و پایین) کمک میکند.
موم ارتودنسی چیست؟
موم ارتودنسی یک موم نرم و بیخطر (از گرید پزشکی) است که بهعنوان یک راهحل موقت برای تسکین ناراحتیهای ناشی از بریسها به بیمار داده میشود. وظیفه موم، ایجاد یک لایه محافظ صاف روی قسمتهای تیز بریس است که ممکن است باعث خراشیدگی یا زخم شدن بافتهای نرم دهان (مانند داخل گونهها و لبها) شوند.
اگر در روزهای اول پس از نصب بریس، نوک سیم انتهایی یا لبه یک براکت باعث آزار گونه بیمار شد، کافی است تکه کوچکی از موم را بین انگشتان گرم و نرم کرده و موم را مستقیماً روی قسمت آزاردهنده فشار دهید تا سطح تیز را بپوشاند.
سیم ارتودنسی چیست؟
سیم ارتودنسی (Archwire) بخش فعال و موتور محرک سیستم بریس است. این سیم، فلزی نازک است که از داخل شیار همه براکتها عبور کرده و براکتها را به هم متصل میکند. سیمها با اعمال یک فشار ملایم و مداوم، دندانها را مجبور به حرکت در مسیر تعیینشده میکنند. سیمهای ارتودنسی معمولاً از آلیاژهایی با «حافظه شکلی» ساخته میشوند و تمایل دارند به شکل قوس مطلوب اولیه خود بازگردند و در این فرآیند، دندانها را نیز با خود همراه میکنند.
بند ارتودنسی چیست؟
بند ارتودنسی (Orthodontic Band) یک حلقه فلزی شبیه به انگشتر است که بهجای چسبانده شدن روی سطح دندان، بهطور کامل دور یکی از دندانهای آسیاب (مولر) در عقب دهان قرار گرفته و با سمان مخصوص دندانپزشکی محکم میشود.
از آنجایی که دندانهای آسیاب نیروی جویدن بسیار فراوانی را تحمل میکنند، بندها بهعنوان لنگرگاههای بسیار قوی و قابل اطمینان برای نگهداشتن انتهای سیم ارتودنسی و سایر ابزارهای کمکی عمل میکنند.
ریتینر ارتودنسی (نگهدارنده پس از درمان) چیست؟
ریتینر یا نگهدارنده، یک دستگاه سفارشی، ثابت یا متحرک است که استفاده از ریتینر بلافاصله پس از درآوردن بریسها آغاز میشود. هدف بسیار مهم ریتینر، حفظ نتایج درمان و نگه داشتن دندانها در موقعیت صاف و جدیدشان است.
دندانها حتی پس از ماهها حرکت، تمایل طبیعی به «بازگشت» (Relapse) به محل قبلی خود دارند. ریتینر در برابر تمایل بازگشت دندانها مقاومت کرده و به بافتهای استخوانی و لثهای اطراف دندان فرصت میدهد تا در موقعیت جدید تثبیت شوند.
مدت زمان درمان ارتودنسی چقدر است؟
مدت زمان درمان ارتودنسی بسته به شدت ناهنجاری دندانها و نوع درمان انتخابی، بین ۶ ماه تا ۳ سال متغیر است. برخی افراد با اصلاحات جزئی در مدت کوتاهتری به نتیجه میرسند، در حالی که موارد پیچیدهتر نیاز به زمان بیشتری دارند. پیروی منظم از برنامه ویزیتها و رعایت بهداشت دهان میتواند روند درمان را سریعتر و مؤثرتر کند.
بهترین زمان برای ارتودنسی دندان
بهترین زمان ارتودنسی کودکان معمولا از سن ۱۲ سالگی شروع میشود یعنی درست زمانی که تمام دندان های شیری ریخته و دندان های دائمی سر از لثه در آورده اند. در این بین استثناهایی وجود دارد. برای مثال کودکانی که از مشکل شکاف لب یا کام رنج میبرند، باید پیش از تکامل و توسعه دندان های دائمی خود تحت درمان قرار بگیرند.
ابزارهای ارتودنسی دندان
متخصصان ارتودنسی دندان به طور معمول از ابزار مختلفی استفاده میکنند. به طور کلی ابزارها و وسایل ارتودنسي را میتوان در دو دسته ثابت و متحرک دستهبندی کرد، که در ادامه با آنها بیشتر آشنا میشوید.
| تصویر | نام ابزار | توضیحات |
|---|---|---|
 |
بریسها (Braces) | بریسها شامل براکتها، آرچوایرها و باندها هستند که به مرور دندانها را به موقعیت صحیح هدایت میکنند. نیاز به تنظیم ماهانه دارند. |
 |
فضا نگهدارندهها (Space Maintainers) | برای حفظ فضای خالی پس از افتادن دندان شیری به کار میروند تا دندان دائمی به درستی رشد کند و کج نشود. |
 |
الاینر یا ترازکنندهها (Aligners) | ابزارهای متحرک جایگزین بریسها برای مشکلات جزئی و مخصوصاً در ارتودنسی بزرگسالان. |
 |
هدگیر (Headgear) | برای کنترل رشد فک و هماهنگی موقعیت دندانهای بالا و پایین استفاده میشود. |
 |
ضربهگیر لب و گونه (Lip Cheek Bumper) | برای کاهش فشار لب یا گونه بر روی دندانها به کار میرود. |
 |
پالاتال اکسپندر (Palatal Expander) | وسیعکننده سقف دهان برای گسترش قوس فک بالا با اعمال فشار تدریجی. |
 |
نگهدارندهها (Retainers) | پس از درمان برای جلوگیری از برگشت دندانها به موقعیت قبلی استفاده میشوند. |
 |
اسپلینت (Splint) | برای کمک به بسته شدن صحیح فک و درمان اختلال مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) کاربرد دارد. |
نکاتی مهم که در طول درمان ارتودنسی باید توجه کنید
- ارتودنسی معمولا با خطر سایش و پوسیدگی دندان همراه است و اگر قرار باشد شخصی به بهداشت دهان و دندان خود اهمیت ندهد، بهتر است از انجام آن خودداری کند. تا زمانی که بتواند بهداشت دهان و دندان خود را مدیریت کند.
- قبل از شروع هرگونه کار ارتودنسی، رسیدگی به بهداشت دهان و دندان بسیار بسیار ضروری است. شما باید پیش از نصب بریسها، دندان های خراب و پوسیده را ترمیم کنید و اگر نیاز به درمان ریشه دارید، حتما انجام دهید.
- بدون انجام اقدامات بهداشتی دهان، خطر پوسیدگی دندان در حین درمان وجود دارد. متخصص ارتودنسی همچنین ممکن است توصیه کند که از مصرف برخی نوشیدنی ها، میان وعده های شیرین و سایر مواردی که منجر به پوسیدگی دندان ها می شود، اجتناب کنید.
هزینه ارتودنسی دندان
هزینه ارتودنسی دندان یکی از مهمترین دغدغههای مراجعان است و بسته به عوامل مختلفی مانند نوع ارتودنسی (ثابت یا متحرک، فلزی یا نامرئی)، شدت ناهنجاری، مدت درمان و دستمزد متخصص، میتواند بسیار متغیر باشد. در حال حاضر، هزینه ارتودنسی در ایران معمولاً بین ۴۰ میلیون تا ۱۴۰ میلیون تومان است. توجه داشته باشید که انتخاب پزشک متخصص، نوع براکتها و حتی شهر محل درمان میتوانند نقش مهمی در تعیین این هزینه داشته باشند. قبل از شروع درمان، حتماً با چند متخصص مشورت کرده و جزئیات خدمات شامل چکاپها، قالبگیری، عکسبرداری و پیگیریهای دورهای را بررسی کنید تا تصمیمی آگاهانه و بهصرفه بگیرید.
مراحل ارتودنسی دندان در کلینیک تخصصی ایده آل
فرآیند درمان ارتودنسی شامل چندین مرحله کلیدی میشود که از مشاوره اولیه تا دوره نگهداری پس از درمان را در بر میگیرد. هر مرحله نقش مشخصی در دستیابی به نتیجه نهایی دارد. در توضیحات زیر، مراحل اصلی درمان و مدت زمان تخمینی هر یک آمده است. لازم به ذکر است که مدت زمان کلی درمان فعال (مرحله سوم) بسته به شدت ناهنجاری هر فرد متغیر است.
1- مراجعه حضوری جهت ویزیت و معاینه
در اولین مرحله ارتودنسی دندان در کلینیک ایده آل، مراجعان از طرق مختلف (تماس تلفنی، دریافت نوبت آنلاین، ارجاع دندانپزشک یا مراجعه حضوری) با ما ارتباط برقرار می کنند. در یک جلسه رایگان و کاملا تخصصی گفتگویی با بیمار خواهیم داشت و اقدام به معاینه فیزیکی می کنیم.
معمولا با مشاهده و معاینه فیزیکی تا حد زیادی نوع مشکل و ناهنجاری های بیمار را تشحیص می دهیم اما برای اطمینان بیشتر با کمک رادیوگرافی و با اشعه ایکس دندان ها و فک بیمار را بررسی می کنیم.
ارزیابی این متخصص از دهان و دندان شما شامل موارد زیر میشود:
- گرفتن تاریخچه پزشکی کامل پزشکی و دندانپزشکی
- انجام معاینه بالینی
- گرفتن اشعه ایکس دندان و فک
- ساخت مدل های گچی دندان
2- تشکیل پرونده و تعیین طرح درمان
در طرح درمان به همه سوالات بیمار پاسخ می دهیم و مشخص می کنیم که نوع و روش درمان به چه شکل است، چقدر طول می کشد، چه نکاتی باید رعایت شود. در همین جلسه ما درباره هزینه ارتودنسی با بیماران گفتگو می کنیم و پس از اعلام هزینه نهایی، اگر بیمار درخواست کند هزینه ها را برایش قسط بندی خواهیم کرد.
در انتها پرونده بیمار با جزئیات و اطلاعات دقیق در اختیار متخصصین و پرسنل ایده آل اندام قرار میگیرد تا پیگیر درمان بیمارانمان باشند.
3- نصب دستگاه ها ارتودنسی دندان
اگر طرح درمان بیمار استفاده از دستگاه های ارتودنسی ثابت باشد، متخصصان ما در یک جلسه که معمولا کوتاه مدت نیز خواهد بود دستگاه ها را روی سطح دندان بیماران نصب میکنند. روند نصب دستگاه های ثابت برای بیمار هیچ مشکلی ایجاد نخواهد کرد و در طول نصب نیز تلاش می کنیم اطلاعات مفیدی در رابطه با طول درمان و وقایع آن در اختیار بیمار قرار دهیم.
اگر طرح درمان ارتودنسی متحرک باشد نیز قالب ها ودستگاه هایی که بر اساس اسکن و رادیوگرافی فک، دندان و صورت بیمار طی جلسه اول ساخته شده است را در اختیار بیمار قرار می دهیم و به او آموزش میدهیم چطور از پلاک های متحرک خود استفاده کند.
4- مراجعه منظم به کلینیک
بعد از نصب دستگاه ها از بیمار میخواهیم که بسته به طرح درمان اختصاصی خود در فواصل زمانی خاصی به کلینیک مراجعه کند. دلیل این مراجعات نظارت بر درست پیش رفتن درمان و تنظیم دستگاه های ارتودنسی دندان خواهد بود.
بر حسب روش درمان ممکن است بیمار نیاز باشد تا هر دو هفته الی ماهی یکبار برای ویزیت به ایده آل مراجعه کند. همکاران و پرسنل ما تا پایان طول درمان و مابین جلسات پیگیر وضعیت بیمار خواهند بود.
5- اتمام ارتودنسی و برداشتن دستگاه ها
بعد از اینکه دندان های افراد منظم شد و مشکل خاصی در خصوص موقعیت آن ها وجود نداشت ما دستگاه ها را طی یک جلسه از دندان ها خارج می کنیم. در این مرحله به دستور متخصص ارتودنسی، بیمار باید تا مدتی از ریتینر ارتودنسی استفاده کند.
6- مراجعات منظم بعدی
ما سعی می کنیم که ارتباط خود با بیمارانمان حتی از پس درمان ارتودنسی دندان ادامه دهیم زیرا برایمان مهم است که دندان های منظم و ارتودنسی شده بیماران تا سالیان سال در موقعیت صاف خود باقی بمانند. از همین رو به بیماران توصیه می کنیم در طول سال یکی دوبار برای معاینه و بررسی های تخصصی به ایده آل مراجعه کنند.
جدول نحوه انجام و مراحل ارتودنسی دندان
|
مرحله درمان |
شرح فعالیت |
مدت زمان تخمینی |
|
مرحله اول: مشاوره و تشخیص |
معاینه بالینی، تهیه عکسهای رادیوگرافی، قالبگیری دیجیتال یا فیزیکی و تدوین طرح درمان. |
۱ تا ۲ جلسه |
|
مرحله دوم: نصب دستگاهها |
نصب براکتها و سیمها (ارتودنسی ثابت) یا تحویل مجموعه اول الاینرها (ارتودنسی شفاف). |
۱ جلسه (حدود ۱ تا ۲ ساعت) |
|
مرحله سوم: دوره درمان فعال |
مراجعات منظم برای تنظیم سیمها یا دریافت الاینرهای جدید جهت حرکت دادن تدریجی دندانها. |
۱۲ تا ۳۶ ماه (بهطور متوسط ۱۸ ماه) |
|
مرحله چهارم: جلسات تنظیم |
جلسات دورهای که در طول درمان فعال انجام میشود. |
هر ۴ تا ۸ هفته یکبار |
|
مرحله پنجم: دیباند (خارج کردن) |
برداشتن بریسها از روی دندانها، تمیز کردن سطح دندان و قالبگیری برای ساخت ریتینر. |
۱ جلسه (حدود ۱ ساعت) |
|
مرحله ششم: دوره نگهداری |
استفاده از نگهدارنده (ریتینر) ثابت یا متحرک برای تثبیت دندانها در موقعیت جدید. |
حداقل ۱۲ تا ۲۴ ماه (اغلب شبانه و طولانیمدت) |
عوارض و معایب ارتودنسی
عوارض ارتودنسی بیشتر از سه موضوع ناشی میشود: برنامهریزی و اجرای درمان توسط افراد غیر حرفهای، عدم رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان در طول درمان، و رعایت نکردن نکات و دستورالعملهای نگهداری و استفاده از بریسها.
اگر این موارد کنترل شوند، معایب ارتودنسی بیمار را تقریبا اصلا درگیر نخواهند کرد که عبارتاند از:
- جرم گرفتن و حتی پوسیده شدن دندانها
- خونریزی از لثهها و دیگر مشکلات پریودنتال
- درد غیر عادی در فکها
- اختلال مفصل گیجگاهی فکی (TMJ)
- آسیب دیدن مینای دندان
- تحلیل ریشه دندانها
- شیبدارشدن دندانها پس از ارتودنسی
- تحت تاثیر قرار گرفتن نحوه صحبت کردن و عادات غذایی
- برگشت یا ریلپس (Relapse) ارتودنسی
بهداشت ارتودنسی دندان و مراقبت از آن
رعایت بهداشت ارتودنسی در طول درمان، اهمیتی دوچندان پیدا میکند، زیرا وجود بریسها، تمیز کردن دندانها را چالشبرانگیزتر میسازد. براکتها و سیمها مکانهای مستعدی برای گیر کردن ذرات غذا و تجمع پلاکهای باکتریایی هستند.
عدم توجه به بهداشت در دوره درمان، بهسرعت منجر به التهاب لثه، پوسیدگی دندان (ایجاد لکههای سفید روی دندان) و بوی بد دهان میشود. بیماران باید پس از هر وعده غذایی مسواک بزنند و از ابزارهای کمکی مانند نخ دندان مخصوص استفاده کنند.
مسواک ارتودنسی چیست؟
مسواک ارتودنسی نوعی مسواک دستی است که بهطور خاص برای تمیز کردن مؤثر دندانهای بریسدار طراحی شده است. مشخصه اصلی مسواکهای ارتودنسی، طراحی برس آنها بوده که اغلب یک شیار “V” شکل در وسط دارد(V-Shaped Bristles).
ردیفهای بیرونی برس بلندتر و ردیفهای میانی کوتاهتر هستند. چنین طراحی به الیاف بلندتر اجازه میدهد تا سطح دندان در بالا و پایین براکت را تمیز کنند، در حالی که الیاf کوتاهتر بهطور همزمان سطح خود براکت را پاکسازی میکنند.
نخ ارتودنسی چیست و نحوه استفاده از آن چگونه است؟
نخ ارتودنسی، نخ دندان معمولی است که برای عبور از زیر سیم (Archwire) به ابزار کمکی نیاز دارد. از آنجایی که سیم بریس مانع از ورود مستقیم نخ به فضای بین دندانها میشود، استفاده از ابزارهایی مانند «نخگیر» (Floss Threader) یا نخ دندان «سوپر فلاس» (Super Floss) که یک سر سفت دارد، ضروری است.
نحوه استفاده از نخگیر عبارت است از:
- ابتدا حدود ۴۵ سانتیمتر از نخ دندان معمولی را جدا کرده و نخ را از حلقه پلاستیکی نخگیر عبور دهید.
- سپس سر سفت و پلاستیکی نخگیر را از فضای خالی زیر سیم ارتودنسی رد کنید و نخگیر را از سمت دیگر بیرون بکشید.
به این ترتیب، نخ دندان به فضای بین دو دندان منتقل میشود. اکنون نخگیر را رها کرده و دو سر نخ را در دست بگیرید و بهآرامی نخ را به لثه و کنارههای هر دو دندان بکشید. فرآیند فوق باید برای همه دندانها تکرار شود.
نیاز به درمان ارتودنسی دارید؟
دادههای آماری نشان میدهد که بالای 50 درصد از مردم ایران مشکلات نامرتبی دندان و ناهنجاری جزئی تا شدید فکی دارند. در این بین، حداقل 30 درصد نیاز جدی به درمانهای ارتودنسی دارند و با عدم درمان به موقع یا پشت گوش انداختن روند درمان، مشکلشان بدتر خواهد شد. بنابراین درمانهای ارتونسی دندان برای ما مردم ایران، یک مساله مهم در نظر گرفته میشود و احتمالا بیشتر ما به آنها نیاز داریم یا نیاز پیدا خواهیم کرد.
اگر نیاز به منظم کردن دندان ها و یا درمان ناهنجاری های فکی خود دارید می توانید برای یک معاینه تخصصی به کلینیک ایده آل سری بزنید. متخصصان ما در یک محیط کاملا دوستانه با دقت مشکل دندان ها را تشخیص داده و نوع ارتودنسی دندان مناسب شما را تعیین می کنند.
ما در این مقاله به طور کامل بررسی کردیم که ارتودنسی چیست و امیدواریم برای شما مفید واقع شده باشد؛ اکنون شما می توانید برای مراجعه به کلینیک ما از طریق فرم رزرو نوبت با شماره تماس های مندرج در سایت تماس حاصل فرمایید.
سوالات متداول درباره درمان ارتودنسی دندان
آیا کشیدن دندان روی مدت زمان ارتودنسی موثر است؟
فکهای به شدت مشکلدار و ناهمتراز (Severely Misaligned Jaw) مانند اورباتها و آندربایتهای وخیم، از جمله ناهنجاریهایی است که بریسها به تنهایی نمیتوانند آن را اصلاح کنند. در چنین مواردی احتمالا لازم است نصب بریس با جراحی فک ترکیب شود تا بتوان فکها و دندانها را در یکراستا قرار داد.
برای دندانهای به شدت کج و شلوغ هم ممکن است بریسها به تنهایی کافی نباشند، و به کشیدن یک تا چنددندان احتیاج داشته باشیم. تحلیل لثه، پوسیدگی دندانها یا افتادن دندانها نیز به درمانهای تخصصی دیگر احتیاج دارند.
آیا ارتودنسی دندان با درد همراه است؟
شما ممکن است کمی بعد از نصب براکت ارتودنسی به مدت چند روز دردی را تجربه کنید که با مصرف دارو زیر نظر پزشک قابل کاهش است، البته ممکن است در طول دوره درمان به دلیل زخم شدن لب و لثه، دردی را تجربه کنید که باید با پزشک خود در میان بگذارید، برای اطلاعات بیشتر میتوانید به محتوای ” ایا ارتودنسی درد دارد” مراجعه کنید.
طول دوره درمان چقدر است؟
هیچ زمان دقیقی برای درمان وجود ندارد، زمان آن برای هر فرد با توجه به میزان و شدت مشکل متفاوت است، اما این درمان میتواند در بازه ای بین 6 تا 36 ماه طول بکشد. در محتوای ” ارتودنسی چقدر طول میکشد ” به طور کامل میزان و عوامل موثر بر طول دوره درمان بررسی شده است.
هزینه ارتودنسی دندان چقدر است؟
معمولا هزینه درمان نامنظمی های دندانی بدون معاینه ارتودنتیست به صورت دقیق مشخص نمی شود. اما حداقل هزینه ارتودنسی 40 میلیون تومان با بریس فلزی برای یک فک تا 140 میلیون تومان برای الاینرهای شفاف است. برای اطلاع از محدوده قیمت ارتودنسی دندان می توانید روی لینک مشخص شده کلیک کنید.
آیا هر دندانپزشکی میتواند درمان ارتودنسی را انجام دهد؟
خیر؛ “ارتودنسی” از دورههای تخصصی دندانپزشکی است. هردندانپزشک عمومی باید سهسال در این زمینه آموزش ببیند تا به یک «ارتودنتیست» تبدیل شود، و بتواند درمانهای این رشته را انجام دهد.
آیا فرم صورت و لب بعد از درمان ارتودنسی تغییر میکند؟
بسته به نوع مشکل و درمان، فرم صورت میتواند به طور نامحسوس تغییر کند؛ وضعیت لب هم تقریبا به همینشکل است. مثلا پس از درمان آندربایت، دندانهای جلویی بالا و پایین در یکراستا قرار میگیرند و لب بالایی حجیمتر به نظر میرسد.
